Een boom met de hoofdletter B in het Arboretum Oudenbosch

Bomen spelen de hoofdrol in dit jaargetijde: herfst is oog voor bomen. De verkleuring van groen naar rood of geel en alles daartussen vangt ook de blik van hen die normaal nauwelijks naar bomen kijken. Je kunt er simpelweg niet omheen: de natuur staat in vuur en vlam.

Treurbeuk

Sommige bomen steken boven andere uit.  Soms letterlijk. Soms omdat ze bijzonder, intrigerend en uniek zijn. Zo’n boom vond ik in het Arboretum Oudenbosch, waar zoals de naam het al zegt zich vele bomen bevinden (arboretum betekent verzameling van bomen doorgaans met een wetenschappelijk doel).

Goed zoeken naar de contouren van de treurbeuk tussen de bomen.

Deze boom had een (kerk) plein voor zichzelf verdiend, of  minstens een leeg grasveld, waar hij rondom als solitair  te bewonderen  zou zijn.  Liever geen buurbomen, die het zicht ontnemen en het onmogelijk maken de boom in al zijn schoonheid te bekijken/te onderscheiden en vast te leggen op beeld. Deze monumentale boom moet zich voelen als de kathedraal van Florence. Dit bouwwerk kan onmogelijk in volle omvang bewonderd en gefotografeerd worden door de wirwar van de omringende Middeleeuwse steegjes.  De enige oplossing: in levende lijve onder deze samengestelde beuk gaan staan en je vergapen aan zijn schoonheid.

Hier kun je goed de enting zien van de treurbeuk op de gewone beuk

Een hangende tak van de beuk en een collega boom.

In het simpel  uitgevoerde maar informatieve boekje ‘Arboretum Oudenbosch Religieus Erfgoed’ gekocht bij de entree, wordt de boom beschreven als de gedenkboom Fagus sylvatica ‘Pendula’. Geplant in 1838 door de rector van de Latijnse school ter ere van de verhuizing van de school of misschien toch ongeveer in 1877 door de paters Jezuïeten die zich er vestigden? Arme beuk, ook zijn aanplantjaar is niet zeker. Konden bomen maar werkelijk praten… Met het jaartal 1838 start in ieder geval de geschiedenis van de tuin.

De oorsprong van het Arboretum is een kloostertuin. De Broeders van Saint Louis, zo lees ik, kregen het hele gebied in 1964 in bezit en droegen de tuinen over aan de gemeente Oudenbosch in 1983. In 1987 werd de stichting Arboretum Oudenbosch opgericht. Het gedeelte waar de beuk staat, heet Paterstuin en is het oudste gedeelte  van de tuin.

Groene entree in een rijksmonument

Vrijwilliger van het eerste uur: Suzanne van Andel van Suzip (ook van de tuinkasjes!)kwam als kind met haar moeder (ook nog steeds actief) mee, en groeide op met het Arboretum. Ze vertelt over de mooie begintijd in de verwilderde tuinen: “we  mochten klimmen in bomen en vuurtjes stoken.” Vuurtjes worden er nog steeds gestoken op de kindermiddag in de herfstvakantie volgende week.  Suzanne ontwierp het interieur van  het ontvangstgebouw: de voormalige bakkerij  van het klooster, een monumentaal gebouw en rijksmonument. In 1999 door de Broeders aan de gemeente aangeboden ten behoeve van het Arboretum. In 2009 was de gehele renovatie van het pand afgerond.

Ontworpen door Suzanne van Andel (Suzip), bron facebookpagina Suzip

Terug naar de beuk. Op de onderstam van een gewone beuk is met een ent techniek een treurbeuk geplaatst. En dat verklaart de wonderlijke verschijning. De treurtakken hangen nagenoeg op de grond en vormen een groen gordijn als je onder de boom staat met doorkijkjes naar de omgeving.

Onder de beuk ook iets bijzonders en de reden van het hekwerk: Cyclamen hederifolium of ‘Cyclaam van Napels’. Bloeitijd tussen juli en november. Teer opduikend tussen het bruine bladerdek van de beuk.

Ik lees  verder in het boekje en leer dat deze cyclamen meer dan 100 jaar oud kunnen worden  en dat  hederifolium staat voor ‘lijkend’ op het blad  van klimop. Cyclamen hebben in de katholieke kerk een symboolfunctie,  Maria’s bloedende hart. Goed zoeken op de vroege Vlaamse schilderijen, daar is de symboliek van deze plant terug te vinden, leer ik.

Het centrum van Oudenbosch staat vol met gebouwen die herinneren aan het rijke Roomse leven van de plaats,  de Basiliek van de Heiligen Agatha en Barbara voorop natuurlijk, de kleine Sint Pieter, inclusief witte rook als het zover is! Ik heb de mazzel de koepel vanuit mijn achtertuin  in de verte te kunnen zien. In het Arboretum kwam ik pas vorig jaar voor het eerst, na negen jaar Hoeven. Stom, zo gaat dat vaak met bezienswaardigheden dicht bij huis. Zo dichtbij dat je altijd nog een keer van plan ben om er te gaan kijken. Een 50+ Hoevense vriendin van mij, hier geboren en getogen, is ook nog steeds niet in het Arboretum geweest. En dat is toch zonde, want het Arboretum is de moeite meer dan waard. Alleen al vanwege deze beuk,  door de rijke Roomse geschiedenis of simpelweg door de collectie die er te zien is. Het Arboretum legt zich toe op het verzamelen van de geslachten Aesculus (paardenkastanje), Viburnum (Sneeuwbal) en de familie Calycanthaceae (specerijstruik).

Een jong exemplaar van het geslacht kastanje in herfsttooi… Heel fijn al die bankjes overal!

Ze hebben ook een prachtig Appellaantje: aan weerszijden diverse soorten sierappels. Dat moet ik straks zeker in het voorjaar nog eens zien! Wordt vervolgd dus. Alle info vind je op www.arboretumoudenbosch.nl  Ga direct terug naar home